Υπάρχει μια ώρα, γύρω στις τέσσερις το απόγευμα σε μια ευρωπαϊκή πόλη τον Δεκέμβριο, που το φως φεύγει απότομα και η πόλη δεν αδειάζει. Γεμίζει. Οι βιτρίνες ανάβουν, ο ατμός από τα ποτήρια με το ζεστό κρασί υψώνεται πάνω από τους ξύλινους πάγκους, και κάπου δίπλα καίγονται κάστανα.
Αυτή είναι η κοινή εικόνα. Από εκεί και πέρα, όμως, κάθε πόλη κάνει τις γιορτές με τον δικό της τρόπο.
Και αυτή ακριβώς είναι η απόφαση που αξίζει να πάρετε σωστά: όχι «πού έχει ωραία Χριστούγεννα», αλλά τι είδους γιορτές θέλετε φέτος.
Παρακάτω θα βρείτε τους προορισμούς των εορταστικών αποδράσεων του φετινού Δεκεμβρίου, χωρισμένους όχι κατά χώρα αλλά κατά χαρακτήρα.
Η κλασική εκδοχή: Βιέννη και Σάλτσμπουργκ
Η Βιέννη δεν στήνει μία αγορά. Στήνει δεκάδες, και η κάθε μία απευθύνεται σε διαφορετικό άνθρωπο.
Το Rathausplatz, μπροστά από το Δημαρχείο, είναι το θέαμα: δέντρα φορτωμένα με φώτα, παγοδρόμιο, κόσμος από νωρίς το απόγευμα. Λίγα λεπτά πιο πέρα, το Spittelberg κάνει το ακριβώς αντίθετο. Στενά πλακόστρωτα δρομάκια ανάμεσα σε χαμηλά σπίτια, όπου η ίδια γιορτή γίνεται σχεδόν οικεία. Στο Karlsplatz θα βρείτε χειροποίητα αντικείμενα που πραγματικά αξίζει να κουβαλήσετε πίσω.
Το τελετουργικό είναι απλό και δεν κουράζει: ζεστό Punsch σε κεραμική κούπα, κάστανα, Kaiserschmarrn με κομπόστα, και μετά ένα Kaffeehaus για να ξεπαγώσουν τα χέρια πάνω σε ένα μαρμάρινο τραπέζι.
Το Σάλτσμπουργκ προσθέτει την άλλη διάσταση: μικρότερη κλίμακα, αγορά στη σκιά του καθεδρικού, βουνά που φαίνονται στο βάθος του δρόμου, και η περιοχή όπου γράφτηκε το «Άγια Νύχτα» λίγα χιλιόμετρα πιο πέρα.
Για τη Βιέννη υπάρχουν αναχωρήσεις σε διαφορετικά σημεία του Δεκεμβρίου, ανάλογα με το τι θέλετε να προλάβετε: στις 8 και 15 Δεκεμβρίου με τις αγορές σε πλήρη λειτουργία, στις 23 και 27 Δεκεμβρίου για όσους θέλουν να περάσουν εκεί τις ίδιες τις γιορτές, και στις 29 Δεκεμβρίου για την Πρωτοχρονιά. Ο συνδυασμός Βιέννης και Σάλτσμπουργκ γίνεται σε ένα εξαήμερο, οπότε δεν χρειάζεται να διαλέξετε ανάμεσα στις δύο πόλεις.
Η γιορτή με φόντο τα βουνά: Μόναχο και Βαυαρικές Άλπεις
Το Μόναχο έχει κάτι που δεν έχουν οι περισσότερες πρωτεύουσες των γιορτών: παραμένει πόλη που ζει κανονικά τον Δεκέμβριο.
Η κεντρική αγορά απλώνεται στο Marienplatz, κάτω από το νεογοτθικό δημαρχείο, και δίπλα της λειτουργεί η αγορά με τις φάτνες, μια παράδοση αιώνων όπου οι τεχνίτες πουλούν ξύλινες φιγούρες φτιαγμένες στο χέρι. Λίγα βήματα μακριά, η Viktualienmarkt συνεχίζει τη δουλειά της όπως κάθε μέρα του χρόνου, με λουκάνικα, τυριά και μια μπιραρία στη μέση.
Η πραγματική διαφορά, όμως, είναι έξω από την πόλη. Μία ώρα δρόμου και το τοπίο αλλάζει τελείως: χιονισμένες πλαγιές, λίμνες με πάγο στις άκρες, χωριά με ξύλινα μπαλκόνια και πύργους εκκλησιών που ξεχωρίζουν από μακριά.
Είναι η επιλογή για όσους δεν θέλουν να περάσουν όλες τις ημέρες ανάμεσα σε κτίρια. Το πρόγραμμα υπάρχει σε τετραήμερη και σε πενθήμερη εκδοχή με αναχώρηση στις 20 Δεκεμβρίου, με απευθείας πτήσεις από τη Λάρνακα.
Η πιο φωτογενής: Πράγα
Η Πράγα δουλεύει οπτικά όσο καμία άλλη πόλη αυτής της λίστας.
Η αγορά στην Παλιά Πόλη στήνεται κάτω από γοτθικούς πύργους, και το δέντρο στη μέση της πλατείας είναι από τα λίγα που δικαιολογούν την ώρα που θα περιμένετε για μια φωτογραφία. Η πόλη όμως αποκαλύπτεται νωρίς το πρωί, πριν τις εννιά, όταν η γέφυρα του Καρόλου είναι σχεδόν άδεια και η ομίχλη κάθεται πάνω στον Μολδάβα.
Το ζεστό κρασί εδώ το λένε svařák, το πίνετε όρθιοι δίπλα σε ένα καζάνι, και κοστίζει αισθητά λιγότερο από ό,τι στη Βιέννη. Οι αναχωρήσεις για την Πράγα είναι στις 9 και στις 14 Δεκεμβρίου, δηλαδή ακριβώς στο διάστημα που οι αγορές λειτουργούν χωρίς τον συνωστισμό των τελευταίων ημερών.
Γεύσεις και ζεστά νερά: Βουδαπέστη
Η Βουδαπέστη είναι ο πιο σωματικός προορισμός των γιορτών.
Στην πλατεία Vörösmarty και στην αγορά έξω από τη Βασιλική του Αγίου Στεφάνου, όπου κάθε βράδυ προβάλλεται φωτεινή παράσταση στην πρόσοψη, το φαγητό είναι το κύριο θέμα: kürtőskalács ψημένο σε κάρβουνα, λαγάνα με τυρί και κρέμα γάλακτος, βαριές σούπες που έχουν νόημα μόνο με αυτή τη θερμοκρασία.
Και μετά από ένα απόγευμα στο κρύο, υπάρχει κάτι που καμία άλλη ευρωπαϊκή πρωτεύουσα δεν προσφέρει με τον ίδιο τρόπο: τα θερμά λουτρά. Οι εξωτερικές πισίνες του Széchenyi, με τον ατμό να ανεβαίνει μέσα σε αέρα κοντά στο μηδέν, είναι η πιο λογική κατάληξη μιας χειμωνιάτικης ημέρας. Αναχωρήσεις στις 7 και στις 14 Δεκεμβρίου.
Η πιο ζεστή ατμόσφαιρα με την πιο ανθρώπινη τιμή: Πολωνία
Η Πολωνία είναι ο προορισμός που εκπλήσσει όσους δεν την έχουν επισκεφθεί τον Δεκέμβριο.
Η Κρακοβία στήνει την αγορά της στη Rynek Główny, μία από τις μεγαλύτερες μεσαιωνικές πλατείες της Ευρώπης, με το Sukiennice στη μέση και τη σάλπιγγα να ακούγεται από τον πύργο κάθε ώρα. Εδώ το φαγητό είναι το μισό ταξίδι: oscypek, το καπνιστό τυρί των ορεινών ψημένο στα κάρβουνα και σερβιρισμένο με μαρμελάδα κράνμπερι, pierogi, ζεστή μπύρα με μπαχαρικά.
Το Βρότσλαβ είναι η πιο φωτογενής έκπληξη. Χρωματιστές προσόψεις γύρω από την πλατεία, αγορά που απλώνεται και στην Plac Solny, και μικρά χάλκινα ξωτικά κρυμμένα στα πεζοδρόμια σε όλη την πόλη. Τα παιδιά συνήθως τα ανακαλύπτουν πριν από τους γονείς.
Η Βαρσοβία παίζει διαφορετικό παιχνίδι. Η Παλιά Πόλη, ανακατασκευασμένη πέτρα πέτρα μετά τον πόλεμο, φωτίζεται ολόκληρη, ενώ ο βασιλικός δρόμος γεμίζει με φωτεινές κατασκευές που κάνουν τον απλό περίπατο μέχρι το δείπνο να αξίζει από μόνος του.
Τα δύο εξαήμερα συνδυάζουν Κρακοβία με Βαρσοβία, στις 13 Δεκεμβρίου, και Βρότσλαβ με Βαρσοβία, στις 14 Δεκεμβρίου. Για όσους θέλουν τις ίδιες τις γιορτές στην πολωνική πρωτεύουσα, υπάρχουν ξεχωριστά προγράμματα για Χριστούγεννα, με αναχωρήσεις στις 23 και 26 Δεκεμβρίου, και για Πρωτοχρονιά.
Η πόλη που δεν κάνει αγορές, κάνει βιτρίνες: Λονδίνο
Το Λονδίνο δεν παίζει με τα ίδια χαρτιά.
Εδώ η γιορτή δεν είναι ξύλινοι πάγκοι σε μια πλατεία. Είναι τα φώτα που κρέμονται πάνω από την Regent Street, οι βιτρίνες των μεγάλων καταστημάτων που δουλεύονται μήνες πριν, η αγορά στην Covent Garden κάτω από ένα τεράστιο δέντρο, και το Winter Wonderland στο Hyde Park, που φέτος λειτουργεί από τα μέσα Νοεμβρίου μέχρι τις αρχές Ιανουαρίου και θέλει εισιτήριο κλεισμένο από πριν.
Είναι επίσης η εποχή των παραστάσεων. Θέατρο, μιούζικαλ, συναυλίες, παντομίμα για τις οικογένειες. Αν κάτι σας ενδιαφέρει συγκεκριμένα, οι κρατήσεις γίνονται εβδομάδες νωρίτερα, όχι επιτόπου. Η αναχώρηση για το Λονδίνο είναι στις 7 Δεκεμβρίου, νωρίς μέσα στη σεζόν.
Και μία εντελώς διαφορετική ιδέα: Λισαβόνα
Ποιος είπε ότι τα Χριστούγεννα χρειάζονται κρύο;
Η Λισαβόνα τον Δεκέμβριο έχει φως που δεν έχει καμία κεντροευρωπαϊκή πόλη, θερμοκρασίες που σπάνια σας υποχρεώνουν σε βαρύ παλτό, και μια εορταστική εικόνα που στηρίζεται στα φώτα των δρόμων και στην Praça do Comércio με το δέντρο της απέναντι από τον Τάγο.
Η γιορτή εδώ είναι κυρίως γαστρονομική: bolo rei στα ζαχαροπλαστεία από τα τέλη Νοεμβρίου, ψητά κάστανα σε κάθε γωνία, και η παραμονή των Χριστουγέννων που οι Πορτογάλοι την περνούν στο σπίτι με μπακαλιάρο. Αναχώρηση στις 16 Δεκεμβρίου.
Πριν ή μετά τις 25 Δεκεμβρίου; Το πιο κρίσιμο σημείο
Οι περισσότερες χριστουγεννιάτικες αγορές της κεντρικής Ευρώπης κλείνουν στις 23 ή 24 Δεκεμβρίου, ή μένουν κλειστές τις ημέρες των Χριστουγέννων και ξανανοίγουν στις 26. Στην Πράγα, τη Βουδαπέστη και τη Βαρσοβία αρκετές συνεχίζουν μέχρι τις αρχές Ιανουαρίου.
Αυτό δεν είναι πρόβλημα, αρκεί να το ξέρετε από την αρχή.
Αν αυτό που θέλετε είναι οι ίδιες οι αγορές, στοχεύστε στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Δεκεμβρίου. Όλα λειτουργούν, οι πλατείες αναπνέουν και η διαμονή δεν έχει φτάσει στις τιμές των εορτών. Αν θέλετε να περάσετε τις ίδιες τις γιορτές έξω, τότε το ζητούμενο αλλάζει: μετράει η πόλη, το εορταστικό δείπνο, οι εκκλησίες, τα φώτα και η ατμόσφαιρα της Πρωτοχρονιάς, όχι το πόσοι πάγκοι θα είναι ανοιχτοί.
Δύο ακόμη πράγματα που κάνουν διαφορά. Στα μέσα Δεκεμβρίου ο ήλιος δύει λίγο μετά τις τέσσερις, οπότε βάλτε τα μουσεία το πρωί και κρατήστε τις βόλτες για το σκοτάδι, όταν είναι ούτως ή άλλως στα καλύτερά τους. Και το ντύσιμο κρίνεται στα άκρα: θα στέκεστε ακίνητοι σε εξωτερικό χώρο για ώρες, οπότε καλές κάλτσες, αδιάβροχα παπούτσια και γάντια μετρούν περισσότερο από ένα βαρύτερο μπουφάν.
Σε ποιον ταιριάζει τι
Για πρώτη εορταστική απόδραση, η Βιέννη δίνει το πληρέστερο σύνολο με τη λιγότερη προσπάθεια.
Για ζευγάρια που θέλουν πόλη και βουνό μαζί, Μόναχο και Βαυαρικές Άλπεις. Για όσους ταξιδεύουν κυρίως για την εικόνα και την ατμόσφαιρα, Πράγα. Για φαγητό και χαλάρωση, Βουδαπέστη.
Για οικογένειες και για καλή σχέση αξίας, η Πολωνία, με το Βρότσλαβ να κερδίζει τα παιδιά. Για όσους θέλουν παραστάσεις, ψώνια και μια μεγάλη πόλη σε εορταστική έκδοση, Λονδίνο. Και για όποιον έχει βαρεθεί να συνδέει τις γιορτές με το κρύο, Λισαβόνα.
Η διαφορά ανάμεσα σε μια καλή και σε μια μέτρια εορταστική απόδραση κρίνεται σχεδόν πάντα σε αποφάσεις που παίρνονται νωρίς: ποια ημερομηνία αναχώρησης, ποια συνοικία για τη διαμονή, πόσες πόλεις σε πόσες ημέρες. Η ομάδα της G.A.P. Travel Agency μπορεί να δει μαζί σας ποια από τις εορταστικές αποδράσεις ταιριάζει στον δικό σας χρόνο και ρυθμό, και να κλείσει πτήσεις, ξενοδοχεία και μετακινήσεις χωρίς κενά.
Και όταν βρεθείτε εκεί, αφήστε τουλάχιστον ένα απόγευμα χωρίς πρόγραμμα. Οι εορταστικές πόλεις ανταμείβουν αυτόν που απλώς περπατάει μέχρι να κρυώσουν τα χέρια του και μετά μπαίνει στο πρώτο ζεστό μέρος που θα βρει.
✍️ Γράφει ο Έμπειρος Ταξιδιώτης
Για το G.A.P. Travel Agency
“Ταξίδια δεν είναι μόνο οι προορισμοί. Είναι οι ιστορίες που επιστρέφουν μαζί μας.”